Các phương pháp cận lâm sàng điều trị Pô – lýt mũi

15/10/2016 14:30
  • Hình ảnh học

Các tiêu chuẩn để đánh giá các tổn thương mũi, đặc biệt là pô-lýp mũi hay viêm xoang là cắt lớp điện toán với các lát cắt mỏng (l-3mm) ở khu vực hàm mặt, các xoang cắt theo diện ngang (axial) và diện trán (coronal). cắt lớp điện toán không chỉ giúp giới hạn vị trí và gốc của pô-lýp mà còn có giá trị đánh giá tình trạng xoang bên dưới, cũng như cấu trúc giải phẫu bất thường giúp ích cho phẫu thuật. Sử dụng cộng hưởng từ hạt nhân đốì với những bệnh nhân có thể bị biến chứng vào nội sọ hay sự lan rộng các pô-lýp lành tính.

Ngoài ra, cắt lớp điện toán và cộng hưởng từ hạt nhân có thể giúp cho việc xác định và chẩn đoán phân biệt với:

+ Một pô-lýp bất thường.

Hình 9: Pô-lýp bi hốc mũi, xoang hàm T Hình 10: Pô-lýp xoang hàm, hốc mũi T

+ Bệnh xơ nang (cystic fibrosis) có đặc điểm là sự phồng lên đồng dạng của vách mũi bên về phía đường giữa.

+ Pô-lýp xoang hàm – cửa mũi sau: mờ đặc xoang hàm với một tổn thương nhô lên về phía trên, xuất phát từ xoang hàm đến cửa mũi sau.

+ Một khối u (như sarcoma cơ vân) có sự lan rộng tổn thương với sự xâm lấn các niêm mạc xung quanh.

+ Nang ông lệ mũi: có biểu hiện sự dãn rộng của ông lệ mũi.

+ Thoát vị não biểu hiện sự dãn rộng khu vực mũi trán. Với thoát vị não hay màng nhện.

+ Bệnh nhân viêm xoang do nấm dị ứng biểu hiện các khu vực không đồng nhất trên cắt lớp điện toán hay cộng hưởng từ hạt nhân vùng xoang; những khu vực này bao gồm cả pô-lýp mũi và mucin nấm dị ứng. Những mucin nấm dị ứng xuất hiện có màu đen trên cộng hưởng từ hạt nhân (magetic resonance imaging – MRI).

  • Xét nghiệm mô học

Pô-lýp mũi được đặc trưng bởi biểu mô trụ giả tầng có lông chuyển, dầy màng nền của biểu mô, và ít các đầu tận thần kinh. Màng nền của pô-lýp phù nề. Sự phân bô” mạch máu nghèo nàn nhất là ở phần nền của pô-líp. Nhiều tác giả cho rằng sự quá sản của tuyến tiết niêm dịch. Quá sản cấc tuyến có thể dãn thành túi hay thoái triển các tuyến chứa các niêm dịch không được thải ra. Bạch cầu ái toan được tìm thấy trong các pô-lýp ở những bệnh nhân hen phế quản hay dị ứng chứa các hạt sản sinh độc tô” (leukotrien, yếu tô” hoạt hóa tiểu cầu,…) những tác nhân độc tô” này gây ra ly giải biểu mô, tổn thương thần kinh và bất hoạt lông chuyển. Các hạt protein chuyên biệt như leukotrien A4 và yếu tô” hoạt hóa tiểu cầu có liên quan đến sự phù nề niêm mạc và tăng đáp ứng quá mức.

Bạch cầu ái toan ở máu ngoại biên và trong niêm mạc bình thường thường kéo dài 3 ngày. Trong tê” bào pô-lýp mũi, bạch cầu này hiện diện 12 ngày. Hiện tượng chậm chết này của tê” bào ái toan được thực hiện qua trung gian, một phần là do sự gia tăng interleukin IL-5. IL-3 và yếu tô” kích thích tạ ọ khúm đại thực bào – tế bào hạt được tiết ra bởi lympho T.

Pô-lýp mũi xoang ở bệnh nhân bị xơ nang, hội chứng rốì loạn hoạt động lông chuyển tiên phát hay hội chứng Young không dấp ứng tốt với corticoides do chúng thiếu cấc bạch cầu ái toan nhạy cảm với corticoides. Người ta thây có sự hiện diện các dưỡng bào thoái hóa.

  • Các xét nghiệm bổ sung

Đánh giá sự thanh thải niêm lông (mucocilary clerance)

Hệ thông lông chuyển của niêm mạc mũi xoang có khả năng vận chuyển chất thải, mầm bệnh… từ trong xoang ra hô” mũi rồi xuống họng để khạc ra ngoài. Khi hệ thông này bị tổn hại, xoang mất khả năng tự dẫn lưu, làm sạch và tạo cơ sỡ cho viêm phát sinh, phát triển trở nên mạn tính. Có thể đánh giá chức năng này bằng cách đo thời gian vận chuyển Saccharine. Đặt tinh thể Saccharine ở mũi trước (sau tiền đình mũi lcm) và tính thời gian cảm thây vị ngọt. Ở người bình thường, thời gian này không quá 12 giây. Nếu thời gian này kéo dài 20 giây trở lên thể hiện sự rối loạn chức năng thanh thải niêm lông.

  • Các xét nghiệm dị ứng, tế bào học và vi sinh miến dịch

8.3.2.1. Các xét nghiệm dị ứng: được thực hiện khi nghi ngờ bệnh có nguyên nhân dị ứng. Trẻ em bị pô-lýp mũi kết hợp với viêm mũi dị ứng nên có sự đánh giá về tình trạng dị ứng; bao gồm xét nghiệm huyết thanh hâ”p thụ phóng xạ (serological radioallergosorbent test) hay một sô” dạng của test dị ứng da. Ngoài ra, có thể thực hiện xét nghiệm chloride trong mồ hôi hay xét nghiệm gen về bệnh xơ nang (cystic íibrosis) đốì với bất cứ bệnh nhân trẻ em bị đa pô-lýp lành tính.

Xét nghiệm tế bào học mũi:bệnh phẩm được lấy ở mặt dưới cuốn mũi. Sự có mặt số lượng lớn tế bào ái toan và ái kiềm gợi ý viêm dị ứng; ngược lại, sự có mặt số” lượng lớn tế bào đa nhân, vi khuẩn, nấm gợi ý viêm nhiễm khuẩn.

Lấy bệnh phẩm xét nghiệm vi khuẩn và vi nấm: kết quả chính xác khi thực hiện dưới sự hướng dẫn của nội soi, dùng que bông chuyên dùng lấy bệnh phẩm từ phức hợp lỗ thông khe hoặc lấy trực tiếp trong xoang lúc phẫu thuật.

Đánh giá độ thông thoáng của hô’ mũi

Đo khí áp mũi (Rhinomanometry): đánh giá mức độ thông suốt của mũi đối với không khí đi qua. Bao gồm: đo khí áp mũi trước và sau, chủ động và thụ động. Đo khí áp mũi trước chủ động thường dùng nhất. Đây là thử nghiệm khách quan đánh giá chức năng thông khí của mũi (Ventilation), mức độ nghẹt mũi, hiệu quả của các phẫu thuật: cắt pô-lýp mũi, chỉnh sửa vách ngăn…

  • Các chất trung gian hóa học

Màng nền của pô-lýp mũi có nhiều chất trung gian bao gồm: cytokine, các yếu tô” phát triển, các phân tử kết dính, norepinephrine, histamin… mức histamine trong pô-lýp mũi gấp 100-1000 lần trong máu người bình thường.

Cytokine hiện diện trong pô-lýp:

Interleukine l(IL-l): được phát hiện thường xuyên.

IL-3: đa dạng; xuất hiện ở mức thấp đến hiện diện thường đều đặn.

IL-4: không hằng định.

IL-5: phát hiện đều đặn; quan trọng đôi với việc tăng sinh và biệt hóa của bạch cầu ái toan, thúc đẩy sự di chuyển của bạch cầu ái toan từ tuần hoàn hệ thông đến pô-lýp và ức chế sự chết của tế bào bạch cầu ái toan.

IL-6: tương tự như trong việc kiểm soát (không gia tăng).

IL-8: làm giảm sự tăng sinh nguyên bào sợi.

Các yếu tô” phát triển được tìm thây trong pô-lýp mũi:

Yếu tô” hoại tử mô alpha.

Có sự hiện diện của các yếu tố thấm nhập mạch máu và các yếu tô” phát triển nội mạch.

Các phân tử kết dính và các IgE.

meo chua viem xoang

chữa viêm xoang bằng hạt gấc nướng

cách chữa viêm xoang bằng cây giao

Tags

Có thể bạn quan tâm

  • Tràng Định

    Tràng Định

  • Hương Sơn

    Hương Sơn

  • Viêm xoang không còn là nỗi lo với tôi!

    Viêm xoang không còn là nỗi lo với tôi!

  • Tp Vĩnh Long

    Tp Vĩnh Long

  • Dược sỹ Hà Nội mách bạn cách trị viêm xoang hiệu quả!

    Dược sỹ Hà Nội mách bạn cách trị viêm xoang hiệu quả!

  • Chia sẻ cách trị viêm xoang ‘chuẩn đét’ của một Dược Sỹ

    Chia sẻ cách trị viêm xoang ‘chuẩn đét’ của một Dược Sỹ

  • “Nếu không kiên trì bệnh viêm đa xoang đã khiến tôi gặp biến chứng về mắt”

    “Nếu không kiên trì bệnh viêm đa xoang đã khiến tôi gặp biến chứng về mắt”

  • Hết nghẹt mũi, chảy dịch mũi do viêm xoang nhờ điều trị đúng cách

    Hết nghẹt mũi, chảy dịch mũi do viêm xoang nhờ điều trị đúng cách

Mua ngay

Thông Xoang Tán