Nội soi xoang hàm

15/10/2016 12:02
  1. Chỉ định

Nội soi xoang hàm là một kỹ thuật rất hữu ích nhằm đánh giá tình trạng bệnh lý trong xoang. Nếu chúng ta tiến hành kỹ thuật này cẩn thận và đúng cách thì cho dù có một số tai biến thì đó chỉ là những tai biến không đáng kể.

Nội soi xoang hàm thường được chỉ định khi ta nghi ngờ có khối u hoặc những bệnh đặc biệt cần phải sinh thiết trực tiếp. Bằng kỹ thuật này ta có thể phân tích bệnh phẩm về mặt vi sinh học và nuôi cấy (trong điều kiện yếm khí nếu cần thiết).

Trong một số trường hợp xoang hàm có thể lấy bằng đường qua nội soi. Nội soi xoang hàm cũng là một phương pháp chẩn đoán kết họp với lâm sàng và điện quang. Kỹ thuật này đặc biệt có lợi khi hình ảnh điện quang không rõ ràng.

Đối với bệnh nhân u nang xoang hàm hay pôlýp khu trú trong xoang hoặc dị vật xoang thì nội soi chẩn đoán thường kết họp với điều trị. Các khối u nang được chọc thủng, dịch trong khối u được hút ra. vỏ bọc u nang, pồlýp khu trú trong xoang và dị vật cũng được lấy ra. Các chất hoại tử trong xoang, các tổ chức viêm có thể hút ra dễ dàng và xét nghiệm.

Nói chung nội soi xoang hàm là một phương pháp chẩn đoán chính xác nhất đối với bệnh trong xoang hoặc những tác nhân có ảnh hưởng đến niêm mạc xoang.

Chúng ta thường có thành kiến đối vói kỹ thuật nội soi xoang hàm ở trẻ em. Hiếm khi ta chỉ định kỹ thuật này đối với viêm xoang hàm ở trẻ em ngoại trừ trường hợp pôlýp đơn độc mà phần pôlýp này nằm trong xoang hàm (thường là u nang) buộc phải lấy bằng đường nội soi qua hố nanh. VI lý do răng của trẻ em đang ở tuổi phát triển, kích thước xoang hàm lại nhỏ nên ta không chỉ định nội soi xoang hàm qua hố nanh ở trẻ dưới 9 tuổi để tránh làm tổn thương mầm răng. Trong trường hợp cần thiết phải nội soi xoang hàm ở trẻ em, ta nên sử dụng đường nội soi qua khe mũi dưới và dùng luôn đường này để dẫn lưu xoang hàm. Trong trường họp này ta thường dùng loại trôca đặc biệt lòng hẹp đường kính 3mm để có thể đưa ống nội soi đường kính 2,7mm đi qua.

2. Dụng cụ

Quan trọng nhất là: trôca có cán thường là loại cán bẹt (Hình 6). Trôca này có đường kính 5mm để có thể đưa ống nội soi 4mm đi qua

Ông thông bằng polyethylen kích cỡ khác nhau để chọc qua u nang và hút dịch.

Bơm tiêm lOml gắn với ống polyethylen (ống này không được dài hơn trôca) dùng để bơm nước muối sinh lý vào xoang để rửa các chất có hoại tử, bã đậu trong xoang và hút chúng ra dễ dàng. Ta cũng có thể dùng bơm tiêm này để đưa thuốc co mạch vào xoang trong trường họp chảy máu niêm mạc, hoặc đưa thuốc tê vào xoang trong trường hợp cần sinh thiết ở trong xoang.

Kìm sinh thiết (Hình 6) thường là loại nhỏ để luồn qua trôca vào xoang để lấy các mảnh sinh thiết trong xoang, để mở u nang lấy các khối pôlýp nhỏ hoặc các chất hoại tử đặc ở trong khoang. Kìm sinh thiết cũng được dùng để thăm dò xoang, để đánh giá sự có mặt của niêm mạc xoang cũng như để kiểm tra xem xương có bị hoại tử trong trường hợp u ác tính không? Dụng cụ này cũng giúp ta phân biệt khối pôlýp với tổ chức niêm mạc phù nề bao phủ lên một phần xương lồi nào đó của thành xoang. Loại kìm sinh thiết này cũng có thể giúp phẫu thuật viên sinh thiết trong xoang với sự quan sát trực tiếp.

Gần đây người ta còn sử dụng loại kìm hút sinh thiết Blackesley để luồn qua trôca sinh thiết trong xoang hàm.

T’roca có nòng và thông nòng đường kính 5mm. Đầu trôca vát hình lưỡi xẻ

Nòng trôca với đẩu vát tròn hình lưỡi xẻng. Với loại trôca này, ta có thể dễ dàng chọc vào xoang hàm qua đường hố nanh hoặc đường qua khe mũi dưới để lấy u nang hoặc pôlý

Ống nội soi để khám bệnh và chẩn đoán bệnh xoang hàm là loại 30° và đường kính 4mm. Loại ống nội soi này luôn luôn cho ta thấy được các thành xoang trừ thành trước. Kể cả vùng quanh lỗ thông của xoang hàm ta cũng có thể thấy được bằng ống này. Với ống 70° và 120° ta có thể quan sát cả thành trước của xoang hàm và các góc sâu nhất của xoang. Riêng loại ống 0° chỉ nhằm mục đích giúp ta nhìn thẳng vào vùng đối diện với ống soi mà ta cần thao tác phẫu thuật.

3. Kỹ thuật

Trừ trẻ em, nội soi xoang hàm thường được chỉ đinh vứi phương pháp gây tê cục bộ, bệnh nhân nằm ngửa trên bàn, đầu cố định chắc chắn, tư thế này thường được dùng hơn là tư thế ngồi vì bệnh nhân thấy thoải mái hơn. Đặt một miếng bông có tẩm hỗn dịch lidocain 2% và Epinephrin 1%C theo tỷ lệ 5/1 đặt vào vùng tiền đình miệng ngay phía trên răng số 3 và số 4 (răng nanh và răng hàm nhỏ thứ nhất), ta cũng có thể dùng xylocain để gây tê vùng này, sau vài phút lấy miếng bông ra và tiêm từ 4 – 5ml dung dịch lidocain 1% có chứa epinephrin 1/200.000 bằng kim số 18 vào mặt trước hố nanh. Ta có thể xác định phần lõm xuống của hố nanh dễ dàng. Điều quan trọng là thuốc tê được tiêm vào hố nanh phải đến sát màng xương. Thông thường ta có thể gây tê thêm dây thần kinh dưới ổ mắt và hướng về phía hố lệ. Xoa nhẹ mặt da vùng hố nanh trong 2 phút để thuốc tê có thể dàn đều vào tổ chức vùng hố nanh. Sau đó dùng trôca chọc qua niêm mạc tiền đình lợi môi để vào hố nanh. Nên đặt một ngón tay ở bờ dưới ổ mắt người bệnh để xác định vị trí cho trôca chọc đồng thời tránh trượt mũi trôca vào ổ mắt. Đầu trôca sẽ chọc cạnh bờ hố nanh ở khoảng giữa chân răng nanh và răng hàm nhỏ thứ nhất.

Trước hết xoay nhẹ nhàng trôca để chọc qua phần niêm mạc rồi hướng mũi trôca vào bờ ngoài của hố nanh. Sau đó xoay trôca đều đặn để mũi trôca dần dần chuyển qua mặt trước xoang hàm.

Bề dầy mặt trước xoang hàm rất khác nhau. Thông thường lực ấn trôca vào mặt trước xoang cũng khác nhau. Đôi khi thành xưcttig này mỏng như tờ giấy chỉ cần ấn nhẹ, mũi trôca đã xuyên qua mặt trước xoang. Trong trường hợp thành xoang dầy hơn phải vừa xoay vừa ấn mới có thể xuyên thủng thành xương này. Khi gia tăng lực ấn vào chuôi trôca, phẫu thuật viên phải chuẩn bị để dùng lại ngay khi trôca vừa xuyên qua thành trước xoang hàm, để tránh mũi trôca đi quá sâu làm thủng thành sau xoang hàm gây tổn thương các cấu trúc bên trong.

Phải nghiên cúu bề dầy mặt trước xoang hàm trên phim X quang trước khi tiến hành kỹ thuật này, đồng thời đánh giá cả kích thước xoang và những liên quan giải phẫu định khu và ghi nhớ những hình ảnh này trước khi chọc.

Mũi trôca chọc phải luôn luôn hướng về phía góc sàng hàm (góc trong trên xoang hàm). Vì theo hướng này chúng ta sẽ vào được khoảng rộng nhất của xoang hàm. Không bao giờ được hướng mũi trôca về phía sau ổ mắt, bờ hố lệ hoặc vách mũi xoang. Vách mũi xoang tương ứng khe mũi dưói đôi khi nhô hẳn vào lòng xoang hàm. Trong một số trường hợp, nó có thể vượt hẳn ra ngoài so với bờ hố lệ.

Bờ xương của hố lệ có thể dễ dàng phát hiện được bằng ngón tay trước khi chọc trôca. Việc tìm bờ lỗ lệ nhằm tránh cho mũi trôca đến gần quá bờ này gây thủng vách xoang vào khe mũi giữa. Khi phẫu thuật viên chọc trôca qua thành trước xoang hàm, nên chú ý từng thì phẫu thuật một. Đầu tiên là thì xuyên qua niêm mạc tiền đình lợi môi. Thì này trôca đi qua một cách dễ dàng. Trôca thường chọc qua phần mềm ở mặt trước hố nanh dầy hơn bình thường do thuốc tê. Thì tiếp theo, mũi trôca chạm vào xương mặt trước xoang hàm. Ta có cảm giác cứng chắc của dấu hiệu chạm xương. Phải ấn mạnh và xoay qua xoay lại như động tác khoan. Cuối cùng, ta cảm thấy độ cứng của xương giảm đi khi đầu trôca bắt đầu chui vào trong xoang. Sau khi toàn bộ miệng vát của trôca đã vào hết trong lòng xoang, ta rút nòng thông ra. Khi đặt ống nội soi vào canuyn mà thấy ống nội soi không vào được xoang, tức là miệng vát trôca chưa vào hết trong xoang thì phải đặt lại nòng thông và ấn tiếp để mặt vát trôca chui hết vào trong lòng xoang. Cần lưu ý rằng không bao giờ được ấn trôca qua mặt trước xoang hàm mà không có nòng thông bên trong.

Lợi thế căn bản của con đường này hơn hẳn đường qua khe mũi dưới là trôca có thể quay với góc độ khá rộng rãi. Trôca có thể xoay theo các hướng khác nhau rất dễ dàng mà không gây kích thích cho bệnh nhân. Hơn nữa, ta có thể quan sát mọi ngóc ngách của xoang. Việc xoay trôca theo một góc rộng có ý nghĩa rất đặc biệt khi thao tác kỹ thuật trỏng lòng xoang. Ta có thể đưa ống hút và dụng cụ đến mọi vị trí của xoang cần xử lý. Chỉ khi gặp phải thành xương ở mặt trước xoang hàm quá đầy, thì việc chọc trôca sẽ khố khăn. Bệnh nhân có thể bị đau khi mũi trôca chọc quá gần chân răng. Còn hiện tượng chảy máu niêm mạc xoang ở bất cứ vị trí nào cũng có thể cầm được bằng cách phun hoặc chấm thuốc Co mạch qua trôca. Nếu ta có ý định nội soi phẫu thuật kết hợp nội soi xoang hàm thì nên bắt đầu bằng nội soi xoang hàm trước. Trong một số trường hợp, người ta khuyên nên để lại trôca trong xoang hàm cho đến khi phẫu thuật hoàn tất. Lỗ thông xoang hàm đã được mở rộng qua khe mũi giữa. Bằng cách này, ta có thể kiểm tra lỗ thông xoang hàm đã được mở từ bên trong xoang. Nếu ta khôngtìm được lỗ thông xoang hàm ở khe mũi giữa thì nhờ ống nội soi qua mặt trước xoang hàm sẽ giúp ta tìm được vị trí của lỗ thông xoang hàm và có thể tìm được lỗ thông xoang hàm phụ ở vùng Fontanell để mở thông với lỗ thông xoang hàm chính khi cần thiết. Trong những trường hợp các chất hoại tử đặc cần phải lấy ra khỏi xoang (khối bã đậu, nấm cầu, hoặc khối pôlýp), nhờ trôca qua mặt trước xoang hàm vào ống nội soi, có thể giúp phẫu thuật viên lấy những bệnh tích này ra khỏi xoang bằng cả hai đường.

thuốc xịt viêm mũi dị ứng

tri nghet mui nhanh nhat

thông xoang tán có tốt không

Tags

Có thể bạn quan tâm

  • Chư Păh

    Chư Păh

  • Lưu ý phòng bệnh viêm mũi, viêm xoang khi trời trở lạnh

    Lưu ý phòng bệnh viêm mũi, viêm xoang khi trời trở lạnh

  • Tôi ở Dĩ An ,Bình Dương muốn mua Thuốc Thông Xoang Tán Nam Dược thì liên hệ ở đâu để mua, giá của 1 hộp thuốc là bao nhiêu tiền, 1 hộp được bao nhiêu viên.

    Tôi ở Dĩ An ,Bình Dương muốn mua Thuốc Thông Xoang Tán Nam Dược thì liên hệ ở đâu để mua, giá của 1 hộp thuốc là bao nhiêu tiền, 1 hộp được bao nhiêu viên.

  • Thanh Dương

    Thanh Dương

  • Thoát bệnh viêm xoang mạn tính nhờ kiên trì dùng thuốc thảo dược

    Thoát bệnh viêm xoang mạn tính nhờ kiên trì dùng thuốc thảo dược

  • Thoát khỏi cảnh “Tiền mất – Tật mang” viêm mũi, xoang

    Thoát khỏi cảnh “Tiền mất – Tật mang” viêm mũi, xoang

  • Hết nghẹt mũi, chảy dịch mũi do viêm xoang nhờ điều trị đúng cách

    Hết nghẹt mũi, chảy dịch mũi do viêm xoang nhờ điều trị đúng cách

  • Quyết tâm chữa Viêm xoang vì yêu nghề

    Quyết tâm chữa Viêm xoang vì yêu nghề

Mua ngay

Thông Xoang Tán