Tìm hiểu phẫu thuật nội soi xoang mũi

15/10/2016 11:56

Nguyên lý

Mặc dù phẫu thuật nội soi của Messerklinger có thể cho phép ta phẫu thuật toàn bộ xoang sàng và xoang bướm, nhưng đây không phải là lợi ích căn bản nhất của phẫu thuật nội soi vì phẫu thuật lớn như phẫu thuật sàng – bướm chỉ là những trường hợp hiếm hoi. ích lợi chính của phương pháp nội soi là chẩn đoán bệnh mũi xoang. Chẩn đoán chính xác là chìa khóa của phẫu thuật Messerklinger, vì nếu bệnh chủ yếu ở vùng tiền sàng hoặc xoang sàng thì phẫu thuật chỉ tập trung vào vùng chủ yếu mà thôi. Thậm chí trong những trường hợp có pôlýp xoang hàm hoặc xoang trán thì bệnh của vùng tiền sàng và xoang sàng vẫn đóng vai trò chủ yếu. Chỉ cần giải quyết bệnh của xoang sàng một cách hiệu quả thì các xoang liên quan cũng được phục hồi dần mà không cần can thiệp đến các xoang đó. Trong hầu hết các trường hợp không cần can thiệp đến lỗ thông xoang trán và việc mở rộng rãi đường vào sàng cũng không cần thiết.

Trong quá trình từng bước tiến vào sàng phải luôn xấc định và phân biệt được những biến đổi bệnh lý niêm mạc trong xoang sàng và xoang bướm, cần phân biệt nó với hiện tượng phù nề mà hiện tượng này lại không cần can thiệp bằng phẫu thuật.

Trong trường hợp cần thiết phải mở rộng lỗ thông xoang hàm thì mở về phía vùng Pontanell. Việc mở lỗ thông như vậy sẽ ít khả năng xơ dính lại so với kỹ thuật mở thông xoang hàm qua khe mũi dưới.

Phẫu thuật nội soi cũng đạt được hiệu quả trong nhiều trường họp chấn thương xoang và đối với những bệnh nhân này phẫu thuật tiệt căn thường quy cũng không cần thiết.

Lợi thế của phẫu thuật xoang nội soi chức năng là hạn chế làm tổn thương các tổ chức lành và bảo vệ tối đa các tổ chức lành, chỉ tập trung lấy bệnh tích đặc biệt bằng những dụng cụ đặc biệt. Mục đích chính của phẫu thuật nội soi không phải là tạo ra một hốc mổ nhẵn sạch, rộng và thông thương các xoang với nhau mà chỉ lấy đi những chỗ bít tắc, những bất thường về giải phẫu, những tổn thương niêm mạc nặng nhất ở vùng chìa khóa. Toàn bộ niêm mạc còn lại càng được bảo tồn càng tốt. Trong bất cứ tình huống nào cũng không được để mặt xương lộ ra khỏi niêm mạc vì điều này sẽ gây viêm xương sau mổ. Những phần xương vẹo của vách ngăn mũi có thể lấy đi bằng khoan kim cương.

Tuy phẫu thuật nội soi không thể áp dụng cho tất cả các trường hợp viêm xoang nhưng trong những trường hợp viêm xoang có pôlýp thì không có một kỹ thuật nào có thể sánh được với nó kể cả những trường hợp phải chỉ định phẫu thuât tiệt căn ta cũng không thể nói chắc chắn là nó hiệu quả hơn phẫu thuật nội soi chức năng.

Thực tế là chúng ta cảm thấy có niềm tin khi sử dụng phẫu thuật nội soi của Messerklinger, phẫu thuật mang lại kết quả cao nhất với tỷ lệ biến chứng thấp nhất.

Sử dụng dụng cụ phẫu thuật

Phẫu thuật xoang nội soi chủ yếu là sử dụng một tay cầm ống soi và một tay cầm dụng cụ phẫu thuật. Thường là tay trái cầm ống nội soi, tay phải cầm dụng cụ hoặc ống hút đưa vào, ra song song với ống nội soi. Mặc dù cách cầm dụng cụ như vậy cũng có những bất lợi nhưng với phẫu thuật viên kinh nghiệm thì điều này không có gì đáng kể. Khó khăn cơ bản là phải học và nắm cho được những mốc giải phẫu dưới hình ảnh của nội soi để có thể sử dụng được ống nội soi và dụng cụ một cách thuận tiên và an toàn.

Việc di chuyển ống nội soi sẽ cho ta những hình ảnh đầy đủ nhất trong không gian ba chiều, cho phép ta quan sát được mọi hướng mà nhờ đó phẫu thuật viên có thể xác định được các ngóc ngách bằng các ống nội soi có góc chiếu khác nhau. Tay cầm ống nội soi giống như cầm bút với ba ngón tay. Ta có thể sử dụng ống nội soi dễ dàng hơn nếu lồng ra ngoài ống một ống bao. Ông này giúp chúng ta xoay ống nội soi hoặc khi vặn lắp dây ánh sáng lạnh. Với ống bao đặc biệt này các ống nội soi có thể xoay xung quanh trục dọc của nó mà không sợ mất hình ảnh đang quan sát và cũng không cần thiết dùng ống nội soi mũi có cán trong quá trình phẫu thuật. Cách cầm ống nội soi được miêu tả trong hình 1.

Khi đưa ống nội soi vào phần tiền đình hốc mũi cần kiểm tra trực tiếp bằng mắt để tránh va chạm vào thành hốc mũi vì điều này sẽ làm đầu ống soi bị mờ đi bởi gỉ mũi, dịch mũi, hoặc máu. Phải luôn giữ cho đầu ống soi được sạch bằng cách tránh chạm vào các thành hốc mũi trong quá trình nội soi. Phải nắm được những kỹ năng khi sử dụng ống 30° và nhất định phải có kỹ năng sử dụng ống 70°, bởi vì những ống này không cho phép ta nhìn thẳng theo trục dọc của ống. Nên sử dụng ống bao bên ngoài ống 70° vì nó cho phép ta xác định được độ sâu khi đưa ống nội soi vào mũi. ống bao nên giữ đúng vị trí khi rút ống 0° ra và thay vào bằng ống 70°.

Khi đưa dụng cụ vào hốc mũi, cố gắng đặt song song với trục dọc ống nội soi và sử dụng cán ống nội soi để làm mốc hướng dụng cụ đi theo. Điều này giúp ta tránh làm tổn thương tiền đình mũi và niêm mạc phần trước hốc mũi. Mắt phải phẫu thuật viên nhìn qua ống nội soi để điều khiển dụng cụ trong hốc mũi, mắt trái quan sát bên ngoài để điều khiển ống nội soi và kiểm tra dụng cụ đưa vào hốc mũi.

Để tránh tổn thương bên trong hốc mũi phải đưa dụng cụ như kéo, kìm, đột vào mũi trong tư thế khép. Mỗi khi cần thay đổi dụng cụ mới phải rời mắt huống dẫn khỏi ống nội soi để quan sát ngay dụng cụ mới trước khi đưa vào mũi. Đối với phẫu thuật viên có kinh nghiệm có thể đưa dụng cụ vào hốc mũi mà không cần nhìn bằng cách đặt dụng cụ song song với ống nội soi và đưa vào tiền đình mũi vcd sự hướng dẫn của ngón tay trái (tay đang cầm ống nội soi). Trong mọi trường hợp khi thay đổi dụng cụ phải rất thận trọng và chính xác để tránh tai biến. Những nguyên tắc về chấn thương trong nội soi phải luôn ghi nhớ, vì một tổn thương ở niêm mạc dù nhỏ nhất cũng có thể gây chảy máu làm cho tiến trình phẫu thuật sẽ cực kỳ khó khăn. Sự cẩn thận trong thao tác cũng phải giống như trong phẫu thuật chỉnh hình tai giữa.

Đầu ống soi càng gần vùng phẫu thuật thì góc nhìn càng rộng, hình ảnh càng rõ nét, các khe rãnh càng chi tiết, nhất là khi vào xoang sàng sau và xoang bướm. Tuy nhiên các chi tiết giải phẫu càng thấy rõ bao nhiêu thì tương quan giải phẫu chung lại mất đi. Chính lý do này làm cho các biến chứng dễ xảy ra do ống nội soi nằm quá sâu trong hốc mũi mà các tương quan giải phẫu giữa các thành phần cấu trúc trong hốc mũi không thấy nữa. Phải luôn chú ý đầu ống nội soi nằm phía sau dụng cụ phẫu thuật để các mốc giải phẫu cần thiết trong lúc phẫu thuật luôn nằm trong truồng mổ. Kể cả lúc phẫu thuật ở khe mũi giữa. Yì đầu trước chân bám cuốn mũi giữa vào vách mũi xoang luôn là một mốc giải phẫu quan trọng nhất để ta đưa dụng cụ vào nông hay sâu trong hốc mũi hoặc thay đổi góc độ giữa dụng cụ với nền sọ và mảnh sàng. Đây cũng là một mốc giải phẫu giúp ta khi mà những cấu trúc giải phẫu khác đã bị che khuất hoặc không còn nữa trong trường hợp bệnh tích lan rộng như: pôlýp tái phát hoặc bệnh nhân phải mổ lại.

Khi thao tác kỹ thuật cần luôn xác định độ nông sâu của dụng cụ trong hốc mũi. Muốn vậy ngón tay trỏ phải luôn đặt thẳng trên cán dụng cụ và nằm ngang tầm gai mũi trước khi dụng cụ đang ở trong hốc mũi. Các ống hút cần được khắc dấu theo đơn vị cm, nhờ đó ta có thể biết dụng cụ vào sâu bao nhiêu. Điều này rất cần cho việc đánh giá vị trí và góc tạo bởi ống nội soi với cấu trúc giải phẫu xung quanh như nền sọ, ổ mắt khi rời mắt khỏi ống nội soi để quan sát phần tiền đình mũi. Kỹ thuật này rất hữu ích cho việc xác định đúng hướng đật dụng cụ.

C.T. scan cũng giúp phẫu thuật viên xác định độ sâu và những khoảng cách quan trọng trước mổ. Đó là khoảng cách và các góc nằm giữa các đường nối từ gai mũi đến xoang trán, đến trần xoang sàng, đến mảnh đáy và thành trước xoang bướm.

Qua quá trình thực hành, phẫu thuật viên nên cố gắng cảm nhận chính xác khoảng cách giữa ống nội soi và dụng cụ phẫu thuật ra vào trong khi thao tác. Đặc biệt khi đang thao tác trong xoang sàng ta có thể thay đổi góc nhìn và đường phẫu thuật, kết hợp với việc quan sát rõ ràng qua ống nội soi để có thể đưa ra những kỹ thuật hiệu quả nhất và đúng vị trí trong lúc vi phẫu thuật.

Cần phải tránh không để đầu nối ống nội soi chạm niêm mạc mũi, dịch xuất tiết hoặc vùng chảy máu. Những sự tiếp xúc này buộc ta phải rút ống nội soi để làm sạch đầu ống soi và điều này sẽ làm thời gian phẫu thuật kéo dài.

Khi đưa ống hút vào hốc mũi, lưu ý chỉ khi đầu ống hút chạm vào trường mổ mới cho ống hút hoạt động để tránh máu tràn ra từ vùng mổ che lấp ống nội soi và ống hút. Đầu ống hút luôn luôn đặt trong khu vực quan sát của ống nội soi.

Khi lau ống nội soi nên sử dụng dung dịch huyết thanh ấm. Điều này sẽ tránh làm hỏng ống nội soi và làm khô máu, dịch tiết bám trên thành ống. Mỗi lần đưa ống nội soi vào hốc mũi, toàn bộ ống phải được lau bằng dung dịch antifog. Dung dịch này không bị mất đi mà tạo nên màng mỏng bao phủ ống soi. Tuy nhiên màng này luôn luôn trôi đi khi ta chạm ống nội soi vào thành hốc mũi.

Nếu trong lúc phẫu thuật cần phải đưa ống nội soi vào khe mũi giữa, đặc biệt trong trường hợp khe mũi giữa rất hẹp thì khi di chuyển dụng cụ và đầu ống hút phải rất thận trọng dọc theo mặt ngoài cuốn mũi giữa để tránh làm vướng ống nội soi đi vào khe mũi giữa. Phải đảm bảo trường phẫu thuật rõ ràng trong lúc thao tác dụng cụ, tránh làm tổn thương đầu cuốn mũi giữa vì loại ống này quá lứn đối với khe mũi giữa, có thể làm chấn thương đầu cuốn. Hơn nữa loại ống nội soi có phun nước sẽ làm nước chảy vào họng bệnh nhân được mổ dưới gáy tê.

  • Dụng cụ phẫu thuật
  • Dụng cụ thông thường

Ông nội soi Hopkin dài 18cm, đường kính 4mm, gồm 3 ống: 0°, 30°, và 70°.

Ống bao nội soi Stamberger: loại bẹt và loại tròn.

Trôca chọc xoang hàm.

Ong hút:

+ Cong.

+ Thẳng.

Bay.

Kìm đột lỗ thông xoang hàm Stamberger phải và trái. Kéo vi phẫu thẳng và cong.

Kìm Blackesley thẳng và gập 45°.

Kìm đột xoang bướm Hajek – Koíler.

Dao lưỡi liềm.

Thìa nạo xoang hàm.

Kìm nhét bấc mũi.

Kìm sinh thiết thẳng và kìm sinh thiết cổ ngỗng.

Que thăm dò lỗ thông xoang trán.

Kẹp Harmann thẳng.

Kìm đột xoang hàm có mỏ quay xuống dưới.

Bố trí bàn mổ

cách trị viêm mũi dị ứng

chữa viêm mũi dị ứng bằng tỏi

trieu chung viem mui di ung

 

Tags

Có thể bạn quan tâm

  • “Cân đo, đong đếm” nội – ngoại khoa trong điều trị viêm xoang

    “Cân đo, đong đếm” nội – ngoại khoa trong điều trị viêm xoang

  • Cách chữa viêm mũi dị ứng bằng tỏi

    Cách chữa viêm mũi dị ứng bằng tỏi

  • 4 loại cây thuốc Nam điều trị bệnh viêm xoang

    4 loại cây thuốc Nam điều trị bệnh viêm xoang

  • Viêm Xoang Gây Nhức Đầu Phải làm sao ?

    Viêm Xoang Gây Nhức Đầu Phải làm sao ?

  • Khỏi hoàn toàn viêm xoang sau gần 50 năm mắc bệnh

    Khỏi hoàn toàn viêm xoang sau gần 50 năm mắc bệnh

  • Điều trị bệnh viêm xoang nhờ kết hợp nam dược “trong uống, ngoài thoa”

    Điều trị bệnh viêm xoang nhờ kết hợp nam dược “trong uống, ngoài thoa”

  • “Chia tay” viêm xoang nhờ tuyệt chiêu của vợ

    “Chia tay” viêm xoang nhờ tuyệt chiêu của vợ

  • Quyết tâm chữa Viêm xoang vì yêu nghề

    Quyết tâm chữa Viêm xoang vì yêu nghề

Mua ngay

Thông Xoang Tán