Viêm xoang

15/10/2016 13:18

Viêm xoang là tình trạng viêm của lớp niêm mạc lót trong xoang. Yếu tô” khởi phát thường gặp nhất là bệnh viêm mũi họng cấp cảm. Viêm xoang là một trong sô” các bệnh phổ biến nhất. Nước ta chưa có thông kê đầy đủ. ở Hoa Kỳ, viêm xoang ảnh hưởng hơn 31 triệu người mỗi năm ước tính chi phí hàng năm khoảng 150 triệu đô la chỉ riêng cho các thuốc để điều trị viêm xoang. Viêm xoang cấp hiếm khi chỉ giới hạn ở một xoang bởi vì bệnh tích ban đầu ảnh hưởng tới phức hợp lỗ thông mũi xoang. Người thầy thuốc cần ghi nhận được các yếu tô” thuận lợi ảnh hưởng lên sự phát sinh và phát triển của bệnh viêm xoang. Chẩn đoán viêm xoang cấp thường không khó nhưng chẩn đoán viêm xoang mạn thường phức tạp hơn vì có thể bị che lâ”p bởi các yếu tô” khác. Bác sĩ gia đình, bác sĩ chuyên khoa nhi, bác sĩ dị ứng nhi và bác sĩ tai mũi họng có thể làm tăng khả năng chẩn đoán viêm xoang chủ yếu ở trẻ em. Với sự phát triển của chụp mật độ cắt lớp và sự phát triển của kỹ thuật nội soi mũi, sự hiểu biết và chẩn đoán viêm xoang đã cải thiện.

Giải phẫu và sinh lý xoang

Các xoang cạnh mũi gồm có 8 xoang: 4 xoang bên trái và 4 xoang bên phải mỗi mũi. Chúng bao gồm xoang hán, xoang sàng (sàng trước, sàng sau), xoang hàm và xoang bướm.

Xoang hàm và xoang sàng có ngay khi sinh, trong khi đó xoang bướm và xoang trán xuất hiện vào thời kỳ thứ hai tới thời kỳ thứ ba của cuộc sông. Thông thường các xoang phát triển hoàn chỉnh vào lúc 18 tuổi.

Xoang trán rất đa dạng về hình dạng và kích thước, ống mũi trán dẫn lưu vào trong ngách sàng ưán nằm ở khe giữa. 10-12 % người lớn cho thây xoang trán thô sơ hoặc thiếu sự thông khí của xương trán.

Xoang sàng là xoang phát triển nhất khi sinh. Các tê” bào ở thành trong ổ mắt ở người lớn thay đổi nhiều về kích thước và sô” lượng. Xoang sàng ngăn cách với ổ mắt bởi một phiến xương rất mỏng, gọi là xương giây do đó nhiễm trùng có thể xuyên qua lớp xương mỏng này, đưa tới biến chứng ổ mắt một cách nhanh chóng. Các tế bào sàng trước và sàng giữa dẫn lưu vào khe mũi giữa trong khi các tế bào sàng sau dẫn lưu vào khe trên. Lỗ thông của xoang sàng áng chừng l-2mm đường kính.

Xoang hàm thường có ngay từ lúc mới sinh. Xoang hàm phát triển đầy đủ có dạng hình thấp. Lỗ thông xoang dẫn lưu qua khe giữa màng. Đường kính trung bình 2.5mm với vùng cắt chéo áng chừng 5-6mm. Thường một hoặc nhiều lỗ thông phụ nằm ở phần khe giữa phía trước. Lỗ thông phụ, khi có thường khu trú ở phần phễu hoặc phần màng của thành trong xoang.

Xoang bướm bắt đầu phát triển vào thời kỳ thứ 2 hoặc thứ 3 của cuộc sống và thông thường thông khí đầy đủ lúc 17 hoặc 18 tuổi. Xoang bướm dẫn lưu vào ngách sàng bướm.

Các xoang được lót bởi niêm mạc, niêm mạc xoang liên tiếp với niêm mạc hốc mũi. Lớp lót này bảo vệ chổng lại sự xâm nhập của vi trùng và virus nhờ vào các men kháng khuẩn luôn luôn hiện diện trong dịch tiết xoang. Trong điều kiện sinh lý bình thường mỗi xoang chứa đầy không khí và thông thương với hô” mũi qua lỗ ostium.

Trên lâm sàng, các xoang được chia thành hai nhóm xoang trước và xoang sau.

  1. Nhóm xoang trước bao gồm xoang trán, xoang hàm, xoang sàng trước, dẫn lưu vào phía trước của khe giữa, vào trong hoặc gần phễu sàng, dưới chỗ bám của cuốn mũi giữa.
  2. Nhóm xoang sau tạo bởi xoang sàng sau và xoang bướm, dẫn lưu vào khe trên, trên chỗ bám của cuốn mũi giữa.

Chức năng của các xoang bao gồm: giảm sự gia tăng đột ngột áp suất trong mũi, cộng hưởng giọng nói và làm ẩm không khí hít vào cũng như làm nhẹ khối xương sọ.

Giải phẫu của khe giữa rất quan trọng để hiểu khái niệm viêm xoang. Ngày nay người ta biết rằng viêm xoang hàm thường thứ phát sau bệnh tích phức hợp lỗ thông khe. Phù nề niêm mạc và sự tắc nghẽn ở vùng này có thể đưa tới rối loạn sinh lý của xoang, đưa tới sự phát triển của các bệnh tích tạo nên các triệu chứng.

Sinh lý bệnh học

Để hiểu về bệnh tích xoang điều cơ bản là phải hiểu sinh lý bệnh học cơ bản của các xoang.

Có 3 yếu tô” chủ yếu trong sinh lý bình thường của các xoang cạnh mũi là: độ thông thoáng của lỗ thông khe, chức năng lông chuyển và chất lượng của sự chế tiết nhầy.

Lông chuyển đồi hỏi phải có dịch vừa phải để đập và hoạt động bình thường. Môi trường lông chuyển bình thường được tạo bởi lớp nhầy đôi: lớp nhầy nông quánh gọi là lớp gel và lớp thanh dịch bên dưới gọi là lớp sol.

Sinh bệnh học đầu tiên có ý nghĩa nhẩt là phù nề lớp niêm mạc quanh lỗ thông tự nhiên. Sự tắc nghẽn lỗ thông xoang tạo ra sự kém thông khí ở các xoang bị ảnh hưởng. Khi chức năng lông chuyển bị rốì loạn, lớp phủ nhầy không hoạt động bình thường, yếu tô” đề kháng tại chỗ bị giảm. Khi lỗ thông bị tắc, chế tiết bị ứ lại. Ban đầu có sự gia tăng thoáng qua của áp suất trong mũi theo sau áp suất âm trong mũi là hậu quả của sự giảm oxy xoang. Sự thở qua mũi giảm là kết quả của nhiều yếu tô” gây phù niêm mạc và giảm oxy. Hắt hơi, sổ mũi, và hỉ mũi vi trùng có thể đi vào trong xoang và lần nữa sự ứ đọng chất tiết xảy ra. Chức năng lông chuyển bị giảm. Độ quánh của dịch mũi thay đổi là môi trường nuôi cây lý tưởng cho vi trùng.

Biểu mô lót trong mũi và các xoang cạnh mũi là biểu mô trụ giả tầng có lông chuyển. Chức năng vận chuyển nhầy lông chuyển rất quan trọng đôi với chức năng xoang và mũi bình thường vì thê” hiểu các yếu tô” làm suy giảm chức năng vận chuyển nhầy lông chuyển để hiểu viêm xoang do vi trùng. Trong quá trình xử trí bệnh nhân viêm xoang điều quan trọng là xác định xem có yếu tô” tại chỗ, tại vùng hay yếu tô” toàn thân phối hợp không? Nhiễm trùng đường hô hâ”p trên thường cũng có thể ảnh hưởng đến niêm mạc xoang bởi biểu mô của xoang thì giông với biểu mô của mũi.

Hậu quả của tắc lỗ thông xoang

Giãn mạch nhầy

Rốì loạn chức năng lông chuyển Rối loạn chức năng tuyến

Xuất tiết

Tù hãm

Dịch nhầy quánh

ứ đọng chế tiết nhầy dầy

Tắc nghẽn lỗ thông xoang tạo ra giảm oxy, rối loạn chức năng lông chuyển và ứ đọng chế tiết nhầy.

chữa viêm xoang mũi

mẹo chữa viêm xoang

thuoc chua viem xoang hieu qua nhat

Tags

Có thể bạn quan tâm

  • Các phương pháp điều trị viêm xoang hiệu quả

    Các phương pháp điều trị viêm xoang hiệu quả

  • Phương pháp điều trị bệnh viêm xoang mũi

    Phương pháp điều trị bệnh viêm xoang mũi

  • Quận 10

    Quận 10

  • Đau nhức, chảy dịch xanh- vàng do viêm xoang – Hiểu đúng để trị đúng

    Đau nhức, chảy dịch xanh- vàng do viêm xoang – Hiểu đúng để trị đúng

  • Thoát khỏi cảnh “Tiền mất – Tật mang” viêm mũi, xoang

    Thoát khỏi cảnh “Tiền mất – Tật mang” viêm mũi, xoang

  • Thoát bệnh viêm xoang mạn tính nhờ kiên trì dùng thuốc thảo dược

    Thoát bệnh viêm xoang mạn tính nhờ kiên trì dùng thuốc thảo dược

  • Tôi đã hết viêm xoang nhờ dùng đúng thuốc và đúng cách

    Tôi đã hết viêm xoang nhờ dùng đúng thuốc và đúng cách

  • Nỗi khổ của bố

    Nỗi khổ của bố

Mua ngay

Thông Xoang Tán